الفيض الكاشاني

33

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

فرزندش گفته است : اى پسرك من در توبه تأخير مكن كه مرگ ناگهان مىآيد ، و كسى كه از توبه طفره مىرود ، و آن را از امروز به فردا موكول مىكند دو خطر بزرگ متوجّه اوست : يكى آن كه بر اثر گناه تيرگيها بر دل او متراكم مىشود تا آن جا كه زنگار بر دل او مىنشيند و بر آن نقش مىبندد به گونه‌اى كه ديگر قابل زدودن نيست ، دوم آن كه ممكن است بيمارى يا مرگ بر او سبقت گيرد ، و ديگر فرصتى نيابد تا آثار گناهان را از دل خود بزايد ، از اين رو در حديث آمده است : « بيشتر فرياد دوزخيان از امروز و فردا كردن است . » « 40 » بىگمان هر كس دچار هلاكت شده بر اثر مماطله و امروز و فردا كردن بوده است ، چه سياه كردن دل كارى آماده و نقد ، و جلا دادن آن از طريق طاعت عملى نسيه و در گرو آينده است ، و ممكن است دست مرگ او را بربايد و با قلبى ناسالم در پيشگاه خداوند حاضر شود ، در حالى كه رستگار آن كس است كه خدا را با قلب سليم ديدار كند . بى شكّ دل امانتى از خدا نزد بنده است . همچنين عمر و ديگر اسباب طاعت همه امانتهاى خداوندند ، بنابراين هر كس در امانت خيانت ورزد ، و نتواند خيانت خود را جبران كند وضع او خطرناك است . يكى از عارفان گفته است : خداوند در نزد بندهء خويش دو راز پنهان دارد ، كه آن دو را از طريق الهام در گوش او گفته است ، يكى آن كه به هنگام خروج انسان از شكم مادرش به او مىگويد : اى بندهء من ، تو را با ظاهرى پاكيزه به دنيا درآوردم ، و عمرت را به تو وديعه دادم ، و تو را امانتدار آن قرار دادم پس بنگر چگونه امانت را نگهدارى مىكنى ، و چگونه مرا ديدار خواهى كرد ، دوم به هنگام بيرون رفتن روح از تنش مىباشد كه خداوند مىفرمايد : اى بندهء من ، با امانتى كه نزد تو دارم چه كردى ؟ آيا آن را نيكو نگه داشتى تا به هنگام ديدار من تو بر عهد خود پايدار ، و من بر وفاى به آن بر قرار باشم ، يا آن را ضايع ساختى تا تو را با بازخواست و عقاب ديدار كنم . قول خداوند متعال به همين مطلب اشاره دارد كه فرموده است : أَوْفُوا بِعَهْدِي أُوفِ بِعَهْدِكُمْ « 41 » و نيز فرموده است : وَ الَّذِينَ هُمْ لِأَماناتِهِمْ وَ عَهْدِهِمْ راعُونَ * « 42 »

--> ( 40 ) عراقى گفته است : سندى براى اين حديث نيافتم . ( 41 ) بقره / 40 : . . . به پيمانى كه با من بسته‌ايد وفا كنيد تا من نيز به پيمان شما وفا كنم . ( 42 ) نومنون / 8 : و آنها كه امانتها و عهد خود را مراعات مىكنند .